hình thái của hàng hoá đặt trong mối quan hệ trao đổi để đo lường giá trị, biểu hiện giá trị của một hàng hoá khác. Vd. trong hình thái giá trị 5 kg thóc = 1 m vải, thì hàng hoá nằm ở vế thứ hai (vải) là HTNG, và hàng hoá ở vế thứ nhất (thóc) là hình thái tương đối của giá trị. Theo Mac K. (K. Marx), HTNG của một hàng hoá chính là hình thái trong đó nó có thể trực tiếp trao đổi lấy một hàng hoá khác. Ở HTNG, hàng hoá đã được công nhận là đại biểu giá trị, nên không cần bộc lộ giá trị mà cứ ở nguyên hình thái tự nhiên của nó để biểu hiện giá trị hàng hoá trao đổi với nó. Do đó, HTNG có đặc điểm: giá trị sử dụng là hình thái biểu hiện của giá trị; lao động cụ thể là hình thái biểu hiện của lao động trừu tượng; lao động tư nhân là hình thái biểu hiện của lao động xã hội. Hàng hoá ở HTNG thay đổi qua quá trình trao đổi, cuối cùng cố định ở hàng hoá - tiền tệ, tức là tiền tệ.
